Home / darulkautsar.net / Hadis Online / Asas / Mustholah Hadis / Sesi 8 – (Sambungan) Al-Sahih, Riwayat Al-Bukhari Dan Muslim Yang Manakah Dihukumkan Sebagai Sahih?
Klik Untuk Ke Laman Darulkautsar Indeks

Sesi 8 – (Sambungan) Al-Sahih, Riwayat Al-Bukhari Dan Muslim Yang Manakah Dihukumkan Sebagai Sahih?

Ust Mohd Hanief Awang Yahaya, 24 Mei 15

 

Riwayat Al-Bukhari Dan Muslim Yang Manakah Dihukumkan Sebagai Sahih?

Kita telahpun mengetahui bahawa al-Bukhari dan Muslim tidak memasukkan di dalam kitab sahih mereka kecuali hadis sahih sahaja dan ummat Islam menerima dengan baik kitab mereka berdua. Hadis-hadis manakah yang dihukumkan sahih dan diterima oleh ummat? Jawapannya ialah hadis yang diriwayatkan dengan sanad yang bersambung itulah yang dihukumkan sebagai sahih. Tentang hadis yang digugurkan permulaan sanad seorang perawi atau lebih-yang dinamakan dengan al-mu’allaq- yang banyak terdapat di dalam Sahih al- Bukhari iaitu di dalam tajuk bab (tarajim al-Abwab), namun tidak ada sama sekali di tengah-tengah bab. Di dalam Sahih Muslim hanya ada sebuah hadis dalam bab al-Tayammum yang tidak diriwayatkan secara mawsul (bersambung) di tempat yang lain. Hukum hadis-hadis tersebut ialah:

  • Jika sesuatu hadis dengan lafaz yang pasti seperti قال ‘berkata’, أمَر ‘menyuruh’, ذَكَر ‘menyebut’ maka ia dihukumkan sebagai sahih daripada orang yang disandarkan kepadanya hadis itu.
  • Jika hadis itu dengan lafaz yang tidak pasti seperti يُرْوَى ‘diriwayatkan daripada’,يُذْكَرَ ‘disebutkan’, يُحْكى ‘diceritakan’, رُوِي ‘telah diriwayatkan’, ذُكِر ‘telah disebutkan’, maka ia tidak hukumkan sebagai sahih. Bagaimanapun di dalam Sahih al-Bukhari ini, tidak ada satu hadis yang sangat da’if untuk dimasukkan ke dalam kitab yang dinamakan dengan kitab sahih.

Tingkatan Hadis Sahih

Kita telah maklum bahawa ulama menyebutkan beberapa sanad yang paling sahih menurut pendapat mereka. Berdasarkan kepada ini dan juga kepada kemampuan memenuhi syarat-syarat sahih yang lain, hadis sahih itu mempunyai beberapa tingkatan.

  1. Tingkatan paling tinggi iaitu yang diriwayatkan dengan sanad yang paling sahih seperti Malik daripada Nafi’ daripada Ibn ‘Umar.
  2. Sanad yang rendah sedikit iaitu yang diriwayatkan melalui jalan perawi-perawi yang rendah daripada perawi-perawi sanad yang pertama seperti riwayat Hammad bin Salamah daripada Thabit daripada Anas.
  3. Sanad yang rendah sedikit iaitu riwayat perawi-perawi yang mempunyai sifat thiqah yang paling kurang seperti riwayat Suhayl bin Abi Salih daripada bapanya daripada Abu Hurayrah.

Boleh dimasukkan dalam perincian ini ialah pembahagian hadis sahih kepada tujuh tingkatan iaitu:

  1. Hadis yang disepakati oleh al-Bukhari dan Muslim (tingkatan tertinggi)
  2. Hadis yang diriwayatkan oleh al-Bukhari sahaja.
  3. Hadis yang diriwayatkan oleh Muslim sahaja.
  4. Hadis yang mengikut syarat mereka berdua tetapi tidak dikeluarkan oleh mereka berdua.
  5. Hadis yang mengikut syarat al-Bukhari tetapi tidak dikeluarkannya
  6. Hadis yang mengikut syarat Muslim tetapi tidak dikeluarkannya.
  7. Hadis sahih yang tidak mengikut syarat mereka berdua tetapi sahih di sisi imam-imam selain mereka berdua seperti Ibn Khuzaymah, Ibn Hibban.

Syarat al-Shaykhayn

al-Bukhari dan Muslim tidak menjelaskan syarat yang mereka tentukan sebagai tambahan kepada syarat-syarat yang disepakati pada hadis sahih. Tetapi ulama yang mengkaji gaya dan metode penulisan al-Bukhari dan Muslim dapat mengesani apa yang dikatakan sebagai syarat mereka berdua atau salah seorang mereka berdua.

Pandangan yang paling baik tentang syarat al-Bukhari dan Muslim atau salah seorang mereka ialah hadis itu diriwayatkan oleh perawi-perawi kitab Sahih al-Bukhari dan Muslim atau salah seorang dari mereka dengan mengambil kira cara periwayatan yang mereka berdua beriltizam dengannya.

Maksud Muttafaq ’alayh متفق عليه

Apabila ulama hadis menyebutkan hadis sebagai muttafaq ’alayh maksudnya ialah persepakatan al-Bukhari dan Muslim tentang kesahihannya bukan persepakatan umat Islam. Walau bagaimanapun, Ibn al-Salah mengatakan bahawa, kesepakatan ulama adalah mesti dan ada bersamanya kerana ummat menerima kesepakatan mereka berdua.

Adakah Hadis Sahih Disyaratkan Sebagai ‘Aziz

Mengikut pendapat yang sahih, hadis sahih itu tidak disyaratkan menjadi ’aziz dengan erti ia mestilah mempunyai dua sanad kerana ada didapati di dalam Sahih al-Bukhari, Sahih Muslim dan kitab-kitab lain hadis-hadis yang sahih tetapi gharib. Beberapa ulama seperti Abu ’Ali al-Jubba`i al-Mu’tazili dan al-Hakim mendakwa hadis sahih mestilah ’aziz. Pendapat mereka ini bertentangan dengan apa yang telah dipersetujui oleh umat Islam.

 

Check Also

Sesi 40 – Mengenali Perawi Thiqah Yang Mengalami Ikhtilat

Ust Mohd Hanief Awang Yahaya – 29- Feb-16     MENGENALI PERAWI THIQAH YANG MENGALAMI …

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *